"Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος" - Μία παροιμιώδης ρήση με διαχρονική ισχύ

Λουκιανός

Ο Λουκιανός ο Σαμοσατεύς (περ. 120 μ.Χ. → μετ. 180 και 192 μ.Χ.) ήταν σοφιστής και κυρίως μεγάλος συγγραφέας με επιρροές από την Επικούρεια φιλοσοφία. Στο έργο του Λουκιανού, Νεκρικοί Διάλογοι, ο κυνικός φιλόσοφος Μένιππος αναφέρεται ως ο μόνος που διέσχισε ποτέ τον Αχέροντα χωρίς να πληρώσει τον οβολό στο Χάρο - αφού δεν είχε.

Στον διάλογο αυτόν εμφανίζεται για πρώτη φορά και η ρήση "ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος" (δεν μπορείς να πάρεις από αυτόν που δεν έχει), η οποία έμεινε παροιμιώδης.

Ο Λουκιανός συγκαταλέγει τον Μένιππο μαζί με τον Αντισθένη, τον Διογένη, και τον Κράτη ως έναν από τους πιο σημαντικούς Κυνικούς της εποχής.


 
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΧΑΡΩΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΝΙΠΠΟΥ

ΧΑΡΩΝ
[1]. Ἀπόδος͵ ὦ κατάρατε͵ τὰ πορθμεῖα.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Βόα͵ εἰ τοῦτό σοι͵ ὦ Χάρων͵ ἥδιον.
ΧΑΡΩΝ
Ἀπόδος͵ φημί͵ ἀνθ΄ ὧν σε διεπορθμεύσαμεν.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος.
ΧΑΡΩΝ
Ἔστι δέ τις ὀβολὸν μὴ ἔχων;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Εἰ μὲν καὶ ἄλλος τις οὐκ οἶδα͵ ἐγὼ δ΄ οὐκ ἔχω.
ΧΑΡΩΝ
Καὶ μὴν ἄγξω σε νὴ τὸν Πλούτωνα͵ ὦ μιαρέ͵ ἢν μὴ ἀποδῷς.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Κἀγὼ τῷ ξύλῳ σου πατάξας διαλύσω τὸ κρανίον.
ΧΑΡΩΝ
Μάτην οὖν ἔσῃ πεπλευκὼς τοσοῦτον πλοῦν.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Ὁ Ἑρμῆς ὑπὲρ ἐμοῦ σοι ἀποδότω͵ ὅς με παρέδωκέ σοι.
ΕΡΜΗΣ
[2]. Νὴ Δί΄ ὀναίμην γε͵ εἰ μέλλω καὶ ὑπερεκτίνειν τῶν νεκρῶν.
ΧΑΡΩΝ
Οὐκ ἀποστήσομαί σου.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Τούτου γε ἕνεκα νεωλκήσας τὸ πορθμεῖον παράμενε· πλὴν ἀλλ΄ ὅ γε μὴ ἔχω͵ πῶς ἂν λάβοις;
ΧΑΡΩΝ
Σὺ δ΄ οὐκ ᾔδεις κομίζειν δέον;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
῎Ηιδειν μέν͵ οὐκ εἶχον δέ. τί οὖν; ἐχρῆν διὰ τοῦτο μὴ ἀποθανεῖν;
ΧΑΡΩΝ
Μόνος οὖν αὐχήσεις προῖκα πεπλευκέναι;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Οὐ προῖκα͵ ὦ βέλτιστε· καὶ γὰρ ἤντλησα καὶ τῆς κώπης συνεπελαβόμην καὶ οὐκ ἔκλαον μόνος τῶν ἄλλων ἐπιβατῶν.
ΧΑΡΩΝ
Οὐδὲν ταῦτα πρὸς πορθμέα· τὸν ὀβολὸν ἀποδοῦναί σε δεῖ· οὐ θέμις ἄλλως γενέσθαι.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
[3]. Οὐκοῦν ἄπαγέ με αὖθις ἐς τὸν βίον.
ΧΑΡΩΝ
Χάριεν λέγεις͵ ἵνα καὶ πληγὰς ἐπὶ τούτῳ παρὰ τοῦ Αἰακοῦ προσλάβω.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Μὴ ἐνόχλει οὖν.
ΧΑΡΩΝ
Δεῖξον τί ἐν τῇ πήρᾳ ἔχεις.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Θέρμους͵ εἰ θέλεις͵ καὶ τῆς Ἑκάτης τὸ δεῖπνον.
ΧΑΡΩΝ
Πόθεν τοῦτον ἡμῖν͵ ὦ Ἑρμῆ͵ τὸν κύνα ἤγαγες; οἷα δὲ καὶ ἐλάλει παρὰ τὸν πλοῦν τῶν ἐπιβατῶν ἁπάντων καταγελῶν καὶ ἐπισκώπτων καὶ μόνος ᾄδων οἰμωζόντων ἐκείνων.
ΕΡΜΗΣ
Ἀγνοεῖς, ὦ Χάρων͵ ὅντινα ἄνδρα διεπόρθμευσας; ἐλεύθερον ἀκριβῶς· οὐδένος αὐτῷ μέλει. οὗτός ἐστιν ὁ Μένιππος.
ΧΑΡΩΝ
Καὶ μὴν ἄν σε λάβω ποτέ.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Ἂν λάβῃς, ὦ βέλτιστε· δὶς δὲ οὐκ ἂν λάβοις.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΧΑΡΩΝ
1. Πλήρωσε τα ναύλα, καταραμένε.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Φώναξε, Χάρων, αν αυτό σου αρέσει.
ΧΑΡΩΝ
Πλήρωσε σου λέω, που σε μεταφέραμε.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Δεν μπορείς να πάρεις από έναν που δεν έχει.
ΧΑΡΩΝ
Υπάρχει άνθρωπος χωρίς τον οβολό του;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Αν υπάρχει και κανένας άλλος δεν ξέρω, Εγώ πάντως δεν έχω.
ΧΑΡΩΝ
Μα τον Πλούτωνα, θα σε πνίξω, τιποτένιε, αν δεν πληρώσεις.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Κι εγώ θα σε χτυπήσω με το ξύλο και θα σου λυώσω το κρανίο.
ΧΑΡΩΝ
Έκανες δωρεάν λοιπόν τόσο ταξίδι;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Να πληρώσει ο Ερμής για εμένα. Αυτός με παρέδωσε σ' εσένα.
ΕΡΜΗΣ
2. Μα τον Δία, είμαι για κλάματα, εάν πρόκειται και να πληρώνω για τους νεκρούς.
ΧΑΡΩΝ
Δε θα σε αφήσω.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Τότε τράβηξε το πλοίο στη στεριά και καρτέρει. Μα πως μπορείς να πάρεις κάτι που δεν έχω;
ΧΑΡΩΝ
Κι εσύ δεν ήξερες ότι έπρεπε να ταξιδέψεις;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Το ήξερα, αλλά δεν είχα, Και λοιπόν; Έπρεπε γι' αυτό να μην πεθάνω;
ΧΑΡΩΝ
Και λοιπόν εσύ μόνο θα καυχιέσαι ότι έχεις κάνει το ταξίδι δωρεάν;
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Όχι δωρεάν, φίλτατε. Γιατί και νερά έβγαλα από τη βάρκα και κουπί τράβηξα και είμαι ο μόνος από τους επιβάτες που δεν έκλαιγα.
ΧΑΡΩΝ
Αυτά δεν είναι τίποτε για τον λεμβούχο. Πρέπει να πληρώσεις τον οβολό. Δεν γίνεται διαφορετικά.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
3. Λοιπόν πήγαινέ με πάλι πίσω στη ζωή.
ΧΑΡΩΝ
Έξυπνος είσαι, για να εισπράξω και χτυπήματα από τον Αιακό.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Άφησέ με λοιπόν ήσυχο.
ΧΑΡΩΝ
Δείξε μου τι έχεις στο σακκούλι.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Λουπίνα, αν θέλεις, και το δείπνο της Εκάτης.
ΧΑΡΩΝ
Ερμή, από που μας έφερες αυτόν τον σκύλο; Και τί δεν έλεγε στο ταξίδι γελούσε σε βάρος των επιβατών, κορόϊδευε και μόνο αυτός τραγουδούσε, ενώ εκείνοι έσκουζαν.
ΕΡΜΗΣ
Αγνοείς, Χάρων, ποιον άνθρωπο μετέφερες; Έναν άνθρωπο αληθινά ελεύθερο, που δεν τον νοιάζει τίποτε. Αυτός είναι ο Μένιππος.
ΧΑΡΩΝ
Αν σε πιάσω άλλη φορά.
ΜΕΝΙΠΠΟΣ
Αν με πιάσεις, αγαπητέ. Δεύτερη φορά όμως δεν γίνεται να με πιάσεις.

Ιωάννης Καποδίστριας (1776-1831)- Ο Μεγάλος Ηγέτης

Άρνηση μισθού

Το μήνυμα του Ιωάννη Καποδίστρια θα έπρεπε να έχει αναρτηθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο (Το πλήρες κείμενο στην τελευταία σελίδα του ενθέτου «Καθημερινη 7 Ημέρες»)

Το συγκλονιστικό μήνυμα του Μεγάλου Ηγέτη και Ανθρώπου Ιωάννη Καποδίστρια προς την Δ’ Εθνική Συνέλευση του Άργους στις 4 Αυγούστου 1829 όταν με Ψήφισμά της την αποφάσισε να δοθεί χορηγία (μισθός) στον Κυβερνήτη. Στην Εθνοσυνέλευση απάντησε με ένα εξαιρετικό έγγραφο μοναδικό στην πολιτική ζωή του τόπου και καταλήγει:

«…Ελπίζω ότι όσοι εξ υμών συμμετάσχουν εις την Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μεθ’ ημών ότι εις τας παρούσας περιστάσεις εις τα δημόσια υπουργήματα δεν είναι δυνατόν να λαμβάνουν μισθούς αναλόγους με τον βαθμόν του υψηλού υπουργήματός των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλ’ ότι οι μισθοί ούτοι πρέπει να αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η Κυβέρνησις εις την εξουσίαν της…».

«Eφ’ όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν».

http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1995/03/25031995.pdf

Ηράκλειο 25η Αυγούστου 1898

Η ημέρα που άλλαξε την Ιστορία στην Κρήτη: Αφιέρωμα για τις σφαγές της 25ης Αυγούστου 1898 στο Ηράκλειο

Ένα πολύ σημαντικό και παράλληλα τραγικό γεγονός που άλλαξε την ιστορία της Κρήτης, αναφέρεται εκτενώς στο αφιέρωμα της εφημερίδας ΠΑΤΡΙΣ και αξίζει να διαβαστεί.

Αναδημοσιεύω τα κείμενα επειδή είναι πολύ καλογραμμένα και τεκμηριωμένα με πολλές λεπτομέρειες των γεγονότων της ημέρας εκείνης.

Παράλληλα θα ήθελα να τιμήσω τη μνήμη του προπάππου μου Δημητρίου Φυτάκη που αναφέρεται στον κατάλογο των σφαγιασθέντων.

Η ημέρα που άλλαξε την Ιστορία στην Κρήτη: Αφιέρωμα για τις σφαγές της 25ης Αυγούστου 1898 στο Ηράκλ

Ναπολέων Λαπαθιώτης (1888-1944), Ο Έλληνας Οσκαρ Γουάιλντ

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Άρχισε την συγγραφή και έκδοση ποιημάτων από ένδεκα χρονών. Ο πατέρας του, Λεωνίδας, ήταν κυπριακής καταγωγής, ενώ η μητέρα του ήταν ανιψιά του Χαρίλαου Τρικούπη. Ο πατέρας του, Λεωνίδας Λαπαθιώτης, που είχε ασχοληθεί με την ποίηση, ήταν μαθηματικός και ανώτατος στρατιωτικός και έγινε υπουργός των στρατιωτικών το 1909 και βουλευτής. Το 1907 μαζί με άλλους εννιά νεαρούς λογοτέχνες ίδρυσαν το περιοδικό Ηγησώ. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου και το 1909 πήρε δίπλωμα νομικής, αλλά ποτέ δεν άσκησε το επάγγελμα. Το έργο του βρίσκεται σκορπισμένο σε περιοδικά. Η μοναδική του ποιητική συλλογή δημοσιεύτηκε το 1939. Ο θάνατός του ήρθε από αυτοκτονία το 1944.

Έργα

1.«Οι Περιπέτειες του Κονστάν Λαβρέτ» ημιτελές μυθιστόρημα (πρωτόλειο)

2.«Νέρων ο Τύραννος», 1901 θεατρικό παιδικό έργο, που το τύπωσε ο πατέρας του

3.«ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ», άρθρο στο Νουμά 1916

4.«Η Ζωή μου», ημιτελής αυτοβιογραφία (φτάνει έως το 1917) που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Μπουκέτο το 1940.

Το παρακάτω υπερλεξιστικό σονέττο ή σονέττο λεττρισμού δημοσιεύτηκε το 1938 στη Νέα Εστία ανάμεσα σε επικριτικά άρθρα του προς τον σουρεαλισμό.


ΒΑΟ, ΓΑΟ, ΔΑΟ
Ζινώντας αποβίδονο σαβίνι

κι απονιβώντας ερομιδαλιό

κουμάνησα τον ήρο του λαβίνι
με σάβαλο γιδένι του θαλιό.

Κι ανέδοντας εν’ άκονο λαβίνι
που ραδαγοπαλούσε τον αλιό
σινέρωσα τον άβο του ραβίνι,
σ’ έν’ άφαρο δαμένικο ραλιό.

Σούβεροδα στ’ αλίκοπα σουνέκια.
μεσ’ στ’ άλινα που δεν εσιβονεί
βαρίλωσα σ’ ακίμορα κουνέκια.

Και λαδαμποσαλώντας την ονή,
καράμπωσα το βούλινο διράνι,
σαν άλιφο τουνέσι που κιράνει.

Το παραπάνω ποίημα είναι ένα "σονέττο" του Λαπαθιώτη που προλαβαίνει το λογοτεχνικό κίνημα του "λεττρισμού". Πρόκειται για ένα γλωσσικό κίνημα "αντιλεξικού" χαρακτήρα, που καταργεί τη λέξη ως φορέα σημασίας και εισάγει το γράμμα, ή ακριβέστερα το φθόγγο, ως βάση της επικοινωνίας. Ο ποιητής φτιάχνει αυθαίρετους φθογγικούς συνδυασμούς, λέξεις άσημες και πολύσημες συγχρόνως. Ενώ εκ πρώτης όψεως οι λέξεις δεν έχουν καμία συμβατικά αναγνωρισμένη σημασία, στην ουσία ο καθένας μπορεί να τους δώσει δικό του περιεχόμενο και νόημα. Αυτή η ελευθερία ερμηνείας του λογοτεχνήματος εκ μέρους του αναγνώστη θεωρείται απελευθέρωση από τα δεσμά της συμβατικής γλώσσας!
ΤΟ ΒΗΜΑ - Ντελικάτες παρθένες και αρρενωπά αγόρια - βιβλία + ιδέες

ESA - European Space Agency

Ariane 5 flight VA203

ESA Portal

Ριχάρδος ο Γ΄ και Δημήτρης Ροντήρης



Η παράσταση στην Επίδαυρο του Σαμ Μέντες "Ριχάρδος ο Γ'" και η ερμηνεία του βραβευμένου με Όσκαρ ηθοποιού Κέβιν Σπέισι γνωστού στο Χόλιγουντ, από τις ταινίες του «L.A. Confidential», «American Beauty» και «Superman Returns», αλλά και για την ικανότητά του να παίζει τον «κακό», έκλεισε με μεγάλη επιτυχία και θαυμάσιες κριτικές.

Όμως αξίζει ο κόπος να γυρίσουμε πίσω στο παρελθόν και να θυμηθούμε τις θαυμάσιες παραστάσεις του Ενικού Θεάτρου για τον Ριχάρδο τον Γ’ όπως αυτή του 1939 που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Ροντήρης με την εξαιρετική ερμηνεία του Αλέξη Μινωτή στον ρόλο του Ριχάρδου Γ’ ή την παράσταση του 1960 με σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή.

Στο ψηφιοποιημένο αρχείο του Εθνικού Θεάτρου υπάρχουν λεπτομέρειες της παράστασης καθώς και το πρόγραμμα που αξίζει πραγματικά τον κόπο να το ξεφυλλίσει κάποιος έστω και ηλεκτρονικά. Με την ευκαιρία αυτή παραθέτω πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Δημήτρη Ροντήρη.

Δημήτρης Ροντήρης

(Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια)

Γεννήθηκε το 1899 στον Πειραιά. Κατ' αρχήν εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, την οποία, μετά από διετή φοίτηση, εγκατέλειψε για χάρη της νομικής του σπουδής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Την θεατρική του σταδιοδρομία άρχισε το έτος 1919 ως ηθοποιός. Στη συνέχεια μετέβη στην Αυστρία, όπου και σπούδασε θέατρο, ιστορία τέχνης και αρχαία ελληνική φιλολογία. Στη συνέχεια μετέβη στο Βερολίνο παρά τον μεγάλο σκηνοθέτη Μαξ Ράινχαρντ. Επανήλθε στην Ελλάδα και διορίσθηκε το 1933 σκηνοθέτης στο Βασιλικό θέατρο αλλά και στο «Θέατρο Ωδείου», όπου εμφανίστηκε πρώτα ως σκηνοθέτης, με το μουσικό δράμα του Καλομοίρη «Το δαχτυλίδι της μάνας». Αργότερα διετέλεσε σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου, του οποίου ανέλαβε και τη διεύθυνση κατά τους χρόνους 1946-1950 και 1953-1955. Το 1950 ίδρυσε την «Ελληνική Σκηνή» και το 1957 το «Πειραϊκό Θέατρο», επικεφαλής του οποίου έκανε περιοδείες σε πολλές χώρες της Ευρώπης, της Βόρειας και Νότιας Αμερικής και της Ασίας, όπου παρουσίασε θεατρικές παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας.

Σκηνοθέτησε πολλά έργα του παγκόσμιου κλασικού αλλά και νεότερου δραματολογίου, μεταξύ των οποίων 11 έργα του Σαίξπηρ καθώς και πολλές αρχαίες τραγωδίες. Η σκηνοθεσία του στην Ηλέκτρα και στον Άμλετ, τα οποία ο θίασος του Βασιλικού Θεάτρου ανέβασε το 1939 στην Αγγλία και τη Γερμανία, προκάλεσε τις πλέον ενθουσιώδεις κριτικές των ειδικών του χώρου. Ιδιαίτερα η παράσταση της τριλογίας του Αισχύλου Ορέστεια στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού το 1949, παρουσία της πολιτειακής και πολιτικής αρχής της χώρας, θεωρήθηκε ως εξαιρετικό καλλιτεχνικό επίτευγμα. Πέθανε στις 20 Δεκεμβρίου 1981.

Πηγές και σύνδεσμοι

• Εθνικό Θέατρο (ψηφιοποιημένο αρχείο)

• DHM Deutsches Historisches Museum Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο: Βιογραφία του Max Reinhardt (1873-1943)

• 29dytika.gr 29ΔΥΤΙΚΑ: Διαδικτυακή πύλη ενημέρωσης Αιτωλοακαρνανίας
• Ντοκιμαντέρ: Δημήτρης Ροντήρης - Αφιέρωμα (προβολή) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)


Βιβλιογραφία
• Χρυσόθεμις Σταματοπούλου-Βασιλάκου, «Ο Δημήτρης Ροντήρης στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά: 1957 -1959». Στον τόμο: Ο Πειραιάς και το Δημοτικό Θέατρο: Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης, Πανεπιστήμιο Πειραιά, 13 Απρ. 2003. Επιμ. Νίκος Αξαρλής, Κατερίνα Μπρεντάνου. Πειραιάς: Τσαμαντάκης, 2008, σσ. 46-53.

Ιωάννης Κονδυλάκης, ένας Διαβάτης της ζωής

Ιωάννης Κονδυλάκης, ένας Διαβάτης της ζωής

O KPHTIKOΣ ΠOΛEMOΣ (1645 – 1669) Καθημερινή -Επτά Ημέρες 1998

Ένα αφιέρωμα της Καθημερινής ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ 1998

http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1998/01/25011998.pdf

NASA - Launch and Landing

NASA - Launch and Landing

NASA - STS-135

NASA - STS-135

HCI International 2011 9-14 July 2011, Hilton Orlando Bonnet Creek, Orlando, Florida, USA

http://hcii2011.org/files/HCII-2011_Leaflet.pdf

Ετσι θα είναι το νέο Μουσείο Ηρακλείου

Ετσι θα είναι το νέο Μουσείο Ηρακλείου: Ετσι θα είναι το νέο Μουσείο Ηρακλείου

Ιστορικές σελίδες: Οι μουσικές σχολές στο παλιό Ηράκλειο

Ιστορικές σελίδες: Οι μουσικές σχολές στο παλιό Ηράκλειο

Altbundespräsident Weizsäcker: Griechenland-Rettung darf nicht an Deutschland scheitern

http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2011-06/20600485-altbundespraesident-weizsaecker-griechenland-rettung-darf-nicht-an-deutschland-scheitern-003.htm

TA NEA On-line - Χέλμουτ Σμιτ: «Πρέπει όλοι να βοηθήσουμε την Ελλάδα»

TA NEA On-line - Χέλμουτ Σμιτ: «Πρέπει όλοι να βοηθήσουμε την Ελλάδα»

"Griechenland gehört zu uns" von dem Altbundeskanzler Helmut Schmidt

Dem Land kann geholfen werden: Durch Teilnahme an der Energiewende, mit Infrastrukturprojekten und mit Beschäftigungsgesellschaften für die Jugend.

http://www.zeit.de/2011/26/Griechenland-Rettung

Πειραματισμοί με την Αφήγηση- Υπολογιστική Αφηγηματολογία- Computational Narratology

Πειραματισμοί με την Αφήγηση

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ «ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΦΗΓΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ»

του Καθηγητή Τεχνητής Νοημοσύνης Ιωάννη Κόντου

Η Αφηγηματολογία περιλαμβάνει Θεωρία και Εφαρμογή. Η ανάπτυξη της Αφηγηματολογίας χρονολογείται από την συγγραφή της Ποιητικής του Αριστοτέλη τον 4^ο αιώνα π.Χ. που προτείνει μια Θεωρία και την εφαρμόζει στην αρχαία τραγωδία. Η νεότερη πορεία της Αφηγηματολογίας αρχίζει με τον Vladimir Propp στις αρχές του 20^ου αιώνα που προτείνει μία δική του θεωρία και την εφαρμόζει στα Ρωσικά παραμύθια. Από τα τέλη του 20^ου αιώνα με την εφαρμογή μεθόδων της Πληροφορικής και ειδικότερα της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ανάλυση και σύνθεση αφηγήσεων δημιουργείται η νέα ειδικότητα η ονομαζόμενη «Υπολογιστική Αφηγηματολογία» (Computational Narratology). Η ομιλία μετά από μια σύντομη  ιστορική αναφορά θα επικεντρωθεί στην αναφορά των νέων ιδεών και μεθόδων που συγκροτούν την σύγχρονη Υπολογιστική Αφηγηματολογία. Η αφήγηση ως βασικό συστατικό του πολιτισμού μας έχει καταλήξει από εργαλείο συνεργασίας των πρωτόγονων κοινωνικών ομάδων, με την χρήση της πληροφορικής, να ενσωματώνεται σε τεχνολογίες αιχμής που αφορούν την σύγχρονη τέχνη, επιστήμη, εκπαίδευση και διοίκηση που θα θιγούν στην ομιλία. Ειδικότερα θα θιγούν εν συντομία τρόποι με τους οποίους εφαρμόζεται η Υπολογιστική Αφηγηματολογία σε τομείς όπως: Ιστορία, Διήγημα, Μυθιστόρημα, Κινηματογράφος, Εκπαίδευση, Ιατρικό Ιστορικό, Παιχνίδια με Υπολογιστή, Υπολογιστική Εμψύχωση, Εικονική Πραγματικότητα,  Διαδραστική Αφήγηση, και Διαδραστικό Θέατρο και Διαδραστικός Κινηματογράφος.

  

ABSTRACT OF THE LECTURE “COMPUTATIONAL NARRATOLOGY”

of  Professor of Artificial Intelligence John Kontos

Narratology consists of theory and application. The development of Narratology is dated since Aristptle’s Poetics written in the 4^th century B.C. in which a theory is proposed and applied to the analysis of Greek Tragedies. The modern development of narratology  starts at the beginning of the 20^th century with Vladimir Propp who proposed a theory that he applied to Russian folktales. Since the end of the 20^th century a new field called “Computational Narratology” is created with the use of methods of computer technology and especially of Artificial Intelligence. The lecture will start with a short historical review and then it will concentrate on the review of new ideas and methods that constitute modern Computational narratology. Narration as a basic element of our civilization has evolved from a tool of collaboration of primitive social groups to be embodied in avant-guard technologies that support modern art, science, education and management and that will be mentioned in the lecture. In particular it will be presented how Computational Narratology is applied to fields such as History, Stories, Novels, Animation, Virtual Reality, Interactive Narrative, Interactive Theatre and Interactive Cinema.

   

Εμμανουήλ Ροΐδης (1836-1904) - Οι απόψεις του για τα κόμματα υπό το πρίσμα της σκωπτικής κριτικής

Ιδού οι απόψεις του Εμμανουήλ Ροΐδη από το σατιρικό περιοδικό "Ασμοδαίος"  (1875)...

"Αλλαχού τα κόμματα γεννώνται, διότι εκεί υπάρχουσιν άνθρωποι διαφωνούντες και έκαστος άλλα θέλοντες. Εν Ελλάδι συμβαίνει ακριβώς το ανάπαλιν• αιτία της γεννήσεως και της πάλης των κομμάτων είναι η θαυμαστή συμφωνία, μεθ’ ης πάντες θέλουσι το αυτό πράγμα, να τρέφωνται δαπάνη του δημοσίου".

"Αν υπήρχε λεξικόν της νεοελληνικής γλώσσης, νομίζομεν ότι ο ορισμός της λέξεως «κόμμα» ήθελεν είναι ο ακόλουθος: «Ομάς ανθρώπων ειδότων ν’ αναγινώσκωσι και ν’ ανορθογραφώσιν, εχόντων χείρας και πόδας υγιείς αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες, ενούμενοι υπό ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν’ αναβιβάσωσιν αυτόν διά παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παράσχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι»".

«Πολιτικόν δελτίον», Ασμοδαίος, 8.6.1875. Άπαντα, Β΄. Ερμής, 1978. 138.
Πηγή: http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=284

Ο Εμμανουήλ Ροΐδης γεννήθηκε το 1836 στην Ερμούπολη της Σύρου από εύπορους και αριστοκρατικής καταγωγής (εκ Χίου) γονείς, τον Δημήτριο Ροΐδη και Κορνηλία το γένος Ροδοκανάκη. Το 1841 η οικογένειά του μετακόμισε στην Ιταλία λόγω του διορισμού του πατέρα του σε μεγάλο εμπορικό οίκο της εποχής, με έδρα την Γένοβα, και αργότερα της υπηρεσίας του ως Γενικού Προξένου της Ελλάδας. Σε ηλικία δεκατριών ετών, και ενώ οι γονείς του είχαν εγκατασταθεί στο Ιάσιο, ο Ροΐδης επέστρεψε στην Ερμούπολη, όπου σπουδάζει εσωτερικός στο φημισμένο ελληνοαμερικανικό λύκειο Χ. Ευαγγελίδη. Συμμαθητής του ήταν ο λόγιος, συγγραφέας και έμπορος Δημήτριος Βικέλας και μαζί εξέδιδαν μια εβδομαδιαία χειρόγραφη εφημερίδα υπό τον τίτλο Μέλισσα.

Το 1866 ολοκλήρωσε την συγγραφή του μυθιστορήματος Πάπισσα Ιωάννα, έργο μέσα από το οποίο σατιρίζει τον κλήρο της Δυτικής Εκκλησίας την περίοδο του Μεσαίωνα. Τον Ιανουάριο του 1875 και για 18 μήνες εξέδιδε με τον Θέμο Άννινο το εβδομαδιαίο περιοδικό, χιουμοριστικό στην αρχή, σατιρικό κατόπιν, Ασμοδαίος μέσα από τις σελίδες του οποίου είχε τη δυνατότητα να σχολιάζει την δημόσια και πολιτική ζωή της Ελλάδας καθώς και να συμμετέχει ενεργά σε αυτήν. Υπέγραφε με τα ψευδώνυμα «Θεοτούμπης», «Σκνίπας» και πολλά άλλα παρόμοια, τα περισσότερα μιας μόνο χρήσεως, αφού τα ψευδώνυμα αυτά φαίνεται πως ήταν συνήθως αναγραμματισμοί φράσεων που τόνιζαν κάτι που είχε αναφερθεί στο αντίστοιχο άρθρο. Kαυτηρίαζε τη κομματική συναλλαγή της εποχής του, υποστηρίζοντας όμως την πολιτική του Χαρίλαου Τρικούπη.

Το 1877 άρχισε η διαμάχη του με τον Άγγελο Βλάχο, με αφορμή ένα κριτικό του κείμενο με τίτλο «Περί Συγχρόνου Ελληνικής Ποιήσεως», στο οποίο στρεφόταν κατά του ακραίου ρομαντισμού και της πραγμάτωσής του στο έργο της Α' Αθηναϊκής Σχολής και των ποιητικών διαγωνισμών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1878 διορίστηκε έφορος στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στην οποία εργαζόταν κατά την διάρκεια των κυβερνήσεων Τρικούπη, ενώ απολυόταν από τις κυβερνήσεις Δηλιγιάννη. Παράλληλα, εμφανιζόταν ως υπέρμαχος της δημοτικής με μια σειρά από γλωσσικές μελέτες αν και ο ίδιος έγραφε τα κείμενά του στην καθαρεύουσα. Πέθανε στην Αθήνα, στις 7 Ιανουαρίου 1904.

Η πολύπλευρη συγγραφική του δραστηριότητα τον καθιστά ως μια από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας του περασμένου αιώνα.

Αρχή της Δεδηλωμένης και Χαρίλαος Τρικούπης

1832-1896

Η Αρχή της Δεδηλωμένης είναι όρος του Συνταγματικού Δικαίου και ορίζει ότι η κυβέρνηση οφείλει να έχει τη «δεδηλωμένη» εμπιστοσύνη της Βουλής. Σύμφωνα με την αρχή αυτή η κυβέρνηση οφείλει να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, ενώ η τελευταία διατηρεί το δικαίωμά της να άρει την εμπιστοσύνη της υπό προϋποθέσεις με ψήφο δυσπιστίας ύστερα από πρόταση μομφής. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η δημοκρατική νομιμοποίηση της κυβέρνησης, η οποία συνήθως, σε αντίθεση με το Κοινοβούλιο, δεν εκλέγεται απευθείας από τον λαό, αλλά διορίζεται από τον ανώτατο άρχοντα της χώρας. Είναι μια αρχή που υπάρχει στα σύγχρονα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα. Σύμφωνα μ' αυτήν την αρχή κάθε κυβέρνηση που διορίζεται από τον ανώτατο άρχοντα (παλιά από το βασιλιά) πρέπει να έχει στη Βουλή την πλειοψηφία. Κάθε κυβέρνηση που καταψηφίζεται από τη Βουλή είναι υποχρεωμένη να παραιτηθεί.

Στην Ελλάδα η Αρχή της Δεδηλωμένης καθιερώθηκε άτυπα το 1875. Ως τότε ίσχυε η λεγόμενη «θεωρία του κηπουρού»: ο Βασιλιάς μπορούσε να διορίσει πρωθυπουργό όποιον ήθελε, ακόμα και τον κηπουρό του. Αιτία για την καθιέρωση της αρχής της δεδηλωμένης ήταν άρθρο του Χαριλάου Τρικούπη στην εφημερίδα «Καιροί» της 29.6.1874 με τον τίτλο «Τίς πταίει», στο οποίο κατηγορούσε τον βασιλιά Γεώργιο Α' ότι εφάρμοζε καθεστώς απόλυτης μοναρχίας, επειδή διόριζε κατά βούλησιν πρωθυπουργούς από τα κόμματα της μειοψηφίας χωρίς να λαμβάνει υπ'όψιν του τα αποτελέσματα των εκάστοτε βουλευτικών εκλογών. Ο Γεώργιος ο Α' δεσμεύτηκε τον Αύγουστο του 1875 στον λόγο του Θρόνου ενώπιον του Κοινοβουλίου ότι θα διόριζε στο εξής μόνο πρωθυπουργούς που θα απολάμβαναν την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Σπύρος Παπαλουκάς (1892-1957)

Διακεκριμένος Έλληνας ζωγράφος, πρόδρομος της λεγόμενης «γενιάς του '30», επίσημος εικονογράφος της Μικρασιατικής εκστρατείας.



http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1996/01/14011996.pdf